Speech bij Herdenkingsbijeenkomst/Reünie van SV Kampong op zondag 27 september 2026
Dames en heren,
Graag heet ik u allen van harte welkom bij deze bijeenkomst.
We staan hier voor de herdenking van 31 leden van Kampong die als oorlogsslachtoffers in de Tweede Wereldoorlog te betreuren waren en op dit monument genoemd staan. Ook herdenken we de overledenen in het afgelopen jaar. En ten derde mag deze bijeenkomst al lange tijd de naam reünie dragen voor het weerzien van oud-leden.
Mijn naam is Paul Kok. Ik ben sinds januari 2024 secretaris in het bestuur van SV Kampong. Ik neem vandaag de honneurs waar voor onze voorzitter, Barbara Burgering – van der Vijver.
Het bestuur van SV Kampong is de vervanger van wat tot 2024 het Federatiebestuur heette. De voorzitter en de secretaris zijn in dit nieuwe bestuur onafhankelijke bestuurders. Wij opereren niet namens één van de verenigingen. En dat is de kracht van dit nieuwe bestuur kan ik u verklappen.
Ons monument is op 27 september 1947 -precies 79 jaar geleden want het is nu ook 27 september- onthuld in aanwezigheid van 200 leden. Het ontwerp is van de Utrechtse architect Jan de Haas. Twee jaar na de oorlog, een tijd met hele lastige keuzes, zoals na elke oorlog. Hoe moet de samenleving verder? Vergelding en vergeving wisselen elkaar continu af. Ook op de sportvereniging. Zo heeft Kampong de instructie van de sportbonden over de omgang met sporters die fout waren geweest steeds afgewacht en toen die instructie maar niet kwam, ook zelf geen besluit genomen.
Op ons monument staan 31 Kampongleden genoemd die de oorlog niet overleefden. Allemaal hebben ze een verhaal en stuk voor stuk zijn dat heftige verhalen. Ik wil er even bij stil staan, want veel van de namen zeggen latere generaties die de oorlog niet hebben meegemaakt niet veel.
Ik heb de afgelopen weken nog eens de namen op dit monument en Kampong in de Tweede Wereldoorlog op mij laten inwerken. En gezocht naar wat er gebeurd is. Ik licht er één uit.
Piet Wefers Bettink, 24 jaar, rechtenstudent, lid van het USC, en omgekomen op de dag van de bevrijding van Utrecht, 7 mei 1945, bij een schietincident dat bekend staat als het Rosariumdrama. Een groep van de Binnenlandse Strijdkrachten was op missie om de bewaker van Mussert te achterhalen vlak bij de woning van Mussert op de Prinses Marijkelaan. Op de Prinses Marijkestraat werden 10 leden van deze groep, waar wie Piet, doodgeschoten door een Duitse eenheid die toevallig nog daar in de buurt aanwezig was. Luttele uren later kwamen de Canadezen de stad binnen via de Berenkuil.
Wat verschrikkelijk, ook nog op zo’n moment.
Zo’n drama, op voor ons bekende plekken grijpt ons ook nu nog zeer aan.
Hoe verging het Kampong in deze oorlog? Een paar belangrijke momenten:
– Bij de mobilisatie van Nederlandse strijdkrachten op 28 augustus 1939 werden 62 van de 400 leden van Kampong (voetbal, cricket en hockey) onder de wapenen geroepen;
– In 1940 werd er weer gecricket en gesport nadat vrijwel alle gemobiliseerden waren teruggekeerd;
– In 1941 promoveerde hockey naar de tweede klasse. Maar vanwege het door de Duitsers afgekondigde dansverbod kon er na afloop geen Thé Dansant plaatsvinden;
– In najaar 1944 komt het sportleven compleet stil te liggen omdat de meeste spelers uit angst voor treinbeschietingen niet meer naar uitwedstrijden durven te reizen. Daarnaast waren er al vele spelers ondergedoken om aan de Arbeitseinzats te ontkomen;
En vrijwel direct na het einde van de oorlog komt -ondanks alles- het sportleven weer op gang.
Nu, 81 jaar later, kunnen we zelfs zeggen dat we op Kampong in Maarschalkerweerd massaal sporten met ongeveer 7.000 leden, deels op hoog niveau. Het gaat ons goed.
In de speeches bij deze herdenking en reünie in de laatste jaren klinkt steeds meer de zorg door over de maatschappelijke ontwikkelingen. Vandaag ook. Want ondanks talloze malen uitspreken van de belofte ‘dit nooit meer’ pakken er toch weer donkere wolken van kleine extreemrechtse bewegingen samen. Molest, openlijk geweld, uitsluiting van groepen. De humane samenleving staat weer onder druk. Veelal met dezelfde patronen als toen. Het is huiveringwekkend te zien dat kretologie en incapabele politiek ruimte geeft aan extreem rechtse bewegingen. Zij proberen wat niet-normaal is als normaal te maken om zo de legitimatie te vinden voor hun ongefundeerde uitspraken. Het leidt slechts tot stilstand en achteruitgang.
Maar het ‘dit nooit meer’ stáát tegelijkertijd nog steeds. Daar komt in deze tijd dan bij dat we wat niet-normaal is niet normaal mogen gaan vinden. In de samenleving niet en in de sport niet. Laten we ons daaraan houden en laten we onze humane samenleving handhaven.
Ik memoreer tenslotte naar goed gebruik ook de overleden Kampongleden en oud-leden in afgelopen jaar, het waren er dit jaar gelukkig aanzienlijk minder dan de voorgaande jaren:
– Ineke Janssen, de moeder van Floris Janssen, oud cricket international en nu uitbater van het cricketpaviljoen. Zij was jarenlang vrijwilliger bij cricket.
– Alan Hendrikx, oprichter en jarenlang coördinator bedrijfshockey op Kampong.
– Patricia van Manen, betrokken bij de oprichting en coördinatie van Kampong Wheelys.
Ik verzoek u zo mogelijk te gaan staan en een minuut stilte in acht te nemen voor de gevallenen en genoemde overledenen.